Wygodne czytanie

Mieszkanie na wynajem i ocieplenie z fakturą w ręku: kto z właścicieli może odliczyć wydatki w PIT

Wynajmujesz mieszkanie i zastanawiasz się nad ociepleniem lub wymianą okien? Sprawdź, czy ulga termomodernizacyjna przysługuje właścicielowi lokalu i jak wpływa na podatek od najmu.

Właściciel mieszkania na wynajem zleca ekipie ocieplenie elewacji, wymianę okien albo montaż nowego źródła ciepła. Faktury są wystawione, płatność poszła, a najemca cieszy się niższymi rachunkami. Przy rozliczeniu rocznym pojawia się pytanie: czy te wydatki można odliczyć od dochodu, tak jak robią to właściciele domów?

Odpowiedź zależy od kilku rzeczy: czy jesteś właścicielem całego budynku, czy tylko lokalu, jak opodatkowujesz najem i czy wydatek nie trafił już do kosztów. Poniżej przechodzimy przez te kwestie po kolei. Wskazujemy też, jak przygotować zlecenie dla fachowca, żeby dokumenty nie sprawiły kłopotu przy rozliczeniu.

Wstęp: remont na koszt właściciela, najem w tle

Najem rzadko jest jedynym powodem, dla którego robimy remont. Okna przeciekają, ściana szczytowa jest wilgotna, stary piec zużywa za dużo paliwa. Gdy część budynku wynajmujemy, pojawia się pokusa, by „wrzucić” wszystko w jakąś ulgę lub koszty i zapłacić mniej podatku.

Warto jednak rozdzielić trzy mechanizmy, które łatwo pomylić: ulgę termomodernizacyjną, koszty uzyskania przychodu oraz amortyzację. Każdy działa według innych zasad i dotyczy innych podatników. Ulga ma też wyraźne ograniczenie dotyczące typu budynku, o którym w praktyce często się zapomina, zanim podpisze się umowę z wykonawcą.

Zanim więc zamówisz hydraulika, dekarza czy stolarza, sprawdź, w jakiej jesteś sytuacji. Niewielka różnica, np. czy jesteś właścicielem domu, czy lokalu w bloku, potrafi przesądzić o tym, czy odliczysz kilka tysięcy złotych, czy nic.

Komu przysługuje ulga termomodernizacyjna – wymogi dotyczące budynku

Ulga termomodernizacyjna pozwala odliczyć od podstawy opodatkowania wydatki poniesione na przedsięwzięcia termomodernizacyjne. Prawo przyznaje ją podatnikowi, który jest właścicielem lub współwłaścicielem budynku jednorodzinnego. Kluczowe jest tu słowo „budynek”, a nie „lokal”. Ustawodawca opisuje ulgę przez pryzmat całego domu, jego ścian, dachu, instalacji i źródła ciepła.

Budynek jednorodzinny to taki, w którym są nie więcej niż dwa lokale mieszkalne albo jeden lokal mieszkalny i jeden użytkowy. Dom z mieszkaniem na piętrze i drugim na parterze nadal się kwalifikuje. Dom z trzema wynajmowanymi lokalami mieszkalnymi już nie, bo przekracza ten próg.

Z tego wynika, dlaczego właściciel samego mieszkania w bloku zwykle ulgi nie dostanie. Nie jest właścicielem budynku, lecz lokalu z udziałem w nieruchomości wspólnej. Sam blok wielorodzinny nie jest budynkiem jednorodzinnym, więc nawet gdy wymiana okien w twoim mieszkaniu kosztowała kilkanaście tysięcy złotych, ulga nie przysługuje.

Są jeszcze dwa wymogi formalne:

  • wydatki muszą być poniesione na budynek, który jest własnością podatnika, a przedsięwzięcie musi mieścić się w katalogu przewidzianym w przepisach,
  • wydatek musi być udokumentowany fakturą wystawioną przez sprzedawcę materiałów lub wykonawcę usługi, a nie np. paragonem czy kosztorysem.

Warto też pamiętać, że odliczenie jest ograniczone przez dochód. Ulga zmniejsza podstawę opodatkowania, więc trzeba mieć z czego odliczać. Co ważne, nie każdy sposób opodatkowania to umożliwia, o czym piszemy dalej.

Mieszkanie w bloku a dom jednorodzinny: kto realnie skorzysta

Najłatwiej zobaczyć różnice na kilku typowych sytuacjach.

Właściciel lokalu we wspólnocie

Pani Anna wynajmuje kawalerkę w bloku. Zleca stolarzowi wymianę okien na energooszczędne, a hydraulikowi montaż nowych grzejników z zaworami termostatycznymi. Ponieważ jest właścicielką lokalu, a nie budynku jednorodzinnego, ulgi nie odliczy. Jeśli prace są częścią najmu, może poszukać rozwiązań w kosztach, ale to osobny temat.

Ocieplenie elewacji czy wymiana pionów w bloku to zwykle decyzja wspólnoty. Koszty rozkładane są na właścicieli przez fundusz remontowy. Również tu ulga termomodernizacyjna nie ma zastosowania, bo wydatek ponosi wspólnota, a nie właściciel domu jednorodzinnego.

Właściciel domu z wynajmowanymi pokojami

Pan Marek ma dom jednorodzinny i wynajmuje dwa pokoje studentom. Dekarz ociepla dach, a instalator wymienia kocioł. Jest właścicielem budynku jednorodzinnego, więc co do zasady ulga mu przysługuje. Musi jednak uważać na to, by ten sam wydatek nie trafił jednocześnie do kosztów najmu, bo podwójne odliczenie jest zakazane.

Współwłaściciel

Małżonkowie lub rodzeństwo, którzy współwłaścicielami domu, mogą korzystać z ulgi, każdy w swojej części wydatków. Liczy się to, kto faktycznie poniósł wydatek i na kogo wystawiono fakturę. Warto więc od razu ustalić z wykonawcą, czyje dane umieścić na dokumencie.

SytuacjaUlga termomodernizacyjna
Lokal w bloku, wspólnotaZwykle nie
Dom jednorodzinny, część wynajętaTak, przy spełnieniu warunków
Współwłasność domuTak, proporcjonalnie do poniesionych wydatków
Budynek z trzema lokalami mieszkalnymiNie

Przychody z najmu a odliczenie od podatku: ryczałt, skala i podatek liniowy

Ulga termomodernizacyjna jest odliczeniem od dochodu, więc ma sens tylko wtedy, gdy twoja forma opodatkowania na to pozwala. Tu pojawia się najwięcej nieporozumień u osób wynajmujących mieszkania.

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych

Przy najmie prywatnym na ryczałcie podatek liczy się od przychodu, bez odejmowania kosztów. Odliczenia od dochodu, w tym ulgi termomodernizacyjnej, w tym rozliczeniu nie ma. Jeśli więc rozliczasz najem ryczałtem, a wszystkie inne dochody masz opodatkowane inaczej, ulga zadziała tylko w tym zakresie, w jakim masz dochody rozliczane na zasadach ogólnych lub liniowo.

Skala podatkowa

Przy skali podatkowej ulga pomniejsza dochód, a więc faktycznie obniża podatek. Opłaca się szczególnie, gdy twój dochód podlega wyższej stawce. Odliczenie można zrobić w zeznaniu rocznym, jeśli masz dochód, od którego da się je odjąć.

Podatek liniowy

Podatnik liniowy też może skorzystać z ulgi, ale odliczenie dotyczy dochodu opodatkowanego stawką liniową. Korzyść jest wtedy proporcjonalna do stawki, bez efektu progresji.

Ulga a koszty i amortyzacja

To trzy różne narzędzia. Koszty uzyskania przychodu to wydatki związane z osiąganiem przychodów, np. naprawy w wynajmowanym lokalu, o ile rozliczasz najem na zasadach ogólnych. Amortyzacja rozkłada w czasie koszt nabycia lub ulepszenia środka trwałego. Ulga zaś jest preferencją przypisaną do właściciela budynku jednorodzinnego i obniża podstawę opodatkowania.

Kiedy ulga się opłaca? Gdy masz domek jednorodzinny, wydatki mieszczą się w limicie, a podatek liczysz na zasadach pozwalających na odliczenie. Jeśli wydatek zaliczysz do kosztów najmu, nie możesz odliczyć go po raz drugi jako ulgi. Trzeba wybrać wariant, który jest dla ciebie korzystniejszy i zgodny z przepisami.

Wynajem prywatny czy w ramach firmy: co zmienia sposób prowadzenia najmu

Najem może być prowadzony jako przychód z najmu prywatnego albo w ramach działalności gospodarczej. Wybór wpływa na to, jak księgujesz wydatki na remont i czy ulga ma w ogóle zastosowanie.

Przy najmie prywatnym sytuacja jest prostsza. Odliczasz ulgę w zeznaniu rocznym, jeśli spełniasz warunki dotyczące budynku i wybranej formy opodatkowania. Jeśli rozliczasz najem na zasadach ogólnych, masz też możliwość ujęcia części wydatków w kosztach, ale nie tych samych wydatków, które odliczyłeś w uldze.

Gdy najem prowadzisz w ramach firmy, nieruchomość często jest środkiem trwałym firmy. Wydatki na jej ulepszenie zwykle zwiększają wartość początkową i są rozliczane przez odpisy amortyzacyjne. W takim przypadku nie można jednocześnie zaliczyć wydatku do kosztów i odliczyć go jako ulgi. Przepisy wprost zakazują podwójnego uwzględnienia tego samego wydatku.

Z praktycznego punktu widzenia sprawdź, na kogo wystawiona jest faktura i do jakiej ewidencji trafia. Jeśli wykonawca wystawił fakturę na firmę, a ty chcesz skorzystać z ulgi jako osoba prywatna, możesz mieć problem. Takie kwestie warto uzgodnić przed rozpoczęciem prac, a przy wątpliwościach skonsultować z księgowym.

Jakie wydatki i dokumenty się liczą: lista kontrolna przed zleceniem prac

Zanim zadzwonisz do ekipy, przejdź przez poniższą listę.

  1. Rodzaj przedsięwzięcia. Ulga obejmuje m.in. ocieplenie ścian, dachu i stropów, wymianę stolarki okiennej i drzwiowej, modernizację lub wymianę systemu grzewczego i przygotowania ciepłej wody, montaż pomp ciepła czy instalacji OZE, a także niektóre inne działania poprawiające efektywność energetyczną. Zwykły remont kosmetyczny, np. malowanie, nie wchodzi w grę.
  2. Faktura. Musi być wystawiona przez sprzedawcę lub wykonawcę, z danymi nabywcy będącego właścicielem budynku. Opis powinien jasno wskazywać, czego dotyczy usługa lub materiał.
  3. Limit. Odliczenie wynosi do 53 000 zł na podatnika. Przy współwłasności limit przysługuje każdemu współwłaścicielowi osobno, w granicach poniesionych przez niego wydatków.
  4. Termin. Wydatki odliczasz w ciągu 6 kolejnych lat licząc od końca roku, w którym poniosłeś pierwszy wydatek. Możesz rozłożyć odliczenie na kilka zeznań, jeśli dochód w jednym roku jest za niski.
  5. Dokumenty do przechowania. Faktury, potwierdzenia płatności, umowa z wykonawcą, protokół odbioru, a w razie potrzeby dokumentacja potwierdzająca własność budynku i charakter robót.

Przy wyborze wykonawcy zwróć uwagę, czy potrafi poprawnie wystawić fakturę. Dobry hydraulik, dekarz czy stolarz zapyta o dane nabywcy i opisze prace tak, by dokument był jednoznaczny. Poproś o wyodrębnienie na fakturze materiałów i robocizny, jeśli to możliwe. Unikniesz kłopotów przy ewentualnej weryfikacji w urzędzie.

Co zrobić, gdy ulga nie przysługuje: alternatywy dla właściciela lokalu

Jeśli jesteś właścicielem lokalu w bloku, nie zostajesz z pustymi rękami. Kilka dróg warto rozważyć.

  • Koszty w najmie. Przy rozliczaniu na zasadach ogólnych niektóre wydatki związane z lokalem, np. naprawy czy odtworzenie stanu, mogą być kosztami uzyskania przychodu. Większe ulepszenia mogą wymagać amortyzacji. Zasady zależą od formy najmu i charakteru prac.
  • Dotacje i programy wsparcia. Istnieją programy dopłat do wymiany źródeł ciepła, okien czy instalacji. Warunki zmieniają się, więc sprawdź aktualne zasady w gminie lub u operatora programu przed podpisaniem umowy z wykonawcą.
  • Wspólnota i fundusz remontowy. Ocieplenie elewacji, dachu czy wymiana pionów to zwykle sprawa wspólnoty. Warto włączyć się w dyskusję na zebraniu i pytać o plan remontów.
  • Rozmowa z zarządcą. Zarządca może wskazać, jakie prace są dozwolone, np. wymiana okien w lokalu bywa objęta zasadami dotyczącymi jednolitego wyglądu elewacji.

Podsumowując: ulga termomodernizacyjna jest przywilejem właścicieli i współwłaścicieli domów jednorodzinnych, a nie wszystkich wynajmujących. Najem w tle nie przekreśla ulgi, ale wymaga uważnego wyboru formy opodatkowania i unikania podwójnego odliczenia. Przed zleceniem prac sprawdź typ budynku, dane na fakturze i swoje rozliczenie podatkowe. W razie wątpliwości warto zapytać doradcę podatkowego.

Najczęstsze pytania

Czy właściciel mieszkania w bloku może skorzystać z ulgi termomodernizacyjnej?

Co do zasady nie. Ulga przysługuje właścicielom i współwłaścicielom budynków jednorodzinnych, a nie samych lokali w budynkach wielorodzinnych. Właściciel mieszkania może szukać innych rozwiązań, np. kosztów najmu lub dotacji.

Czy współwłaściciele domu odliczają ulgę osobno?

Tak. Każdy współwłaściciel odlicza wydatki, które sam poniósł, w granicach swojego limitu 53 000 zł. Ważne, by faktura była wystawiona na odpowiednią osobę lub osoby.

Czy przy najmie rozliczanym ryczałtem można odliczyć ulgę?

Ryczałt jest liczony od przychodu, więc odliczenie od dochodu nie zmniejszy podatku z tego tytułu. Ulga może zadziałać tylko wobec dochodów, które rozliczasz na zasadach pozwalających na odliczenia, np. skali lub podatku liniowego.

Do kiedy można odliczyć wydatki?

Odliczenie możesz robić przez 6 kolejnych lat licząc od końca roku, w którym poniosłeś pierwszy wydatek. Łączna kwota odliczeń nie może przekroczyć limitu 53 000 zł.